Een kleine groep, een groot effect
Volgens gesprekken met jongeren, politie en straathoekwerkers is er een groep van ongeveer 30 jongeren die regelmatig in het centrum rondhangt. Van deze groep veroorzaakt een deel verbale of fysieke overlast, en een nog kleiner deel – naar schatting nog geen 10 jongeren – is verantwoordelijk voor de meeste ernstige incidenten. Tegelijkertijd telt Zeewolde ruim 3.500 jongeren (12-27 jaar) op 25.000 inwoners. Dat betekent dat ongeveer 1% van de jongeren overlast veroorzaakt, maar dat wel het beeld ontstaat dat ''de jeugd'' het probleem is.
“Iedereen wordt erop aangekeken, terwijl het vaak dezelfde namen zijn die betrokken zijn bij incidenten”, zegt een van de jongeren. “De rest wil gewoon chillen met vrienden, of soms juist ergens hun verhaal kwijt. Maar als er geen plek of begeleiding is, dan blijft het hangen op straat.”
Bereidheid om te praten, maar waar moet je heen?
De jongeren (die LOZ redactie sprak) geven aan dat ze wel degelijk openstaan voor hulp of een gesprek. Maar die hulp moet dan wel bereikbaar zijn. “Het is lastig als de Basement of de Eclips gesloten is, of maar één dag per week open. Dan weet je op vrijdagavond niet of je ergens terecht kunt.” Straathoekwerkers geven aan dat zij binnen de kaders van de aanbesteding gemiddeld 50 uur per week beschikbaar zijn voor Zeewolde, verdeeld over coaching, netwerkoverleg en straatwerk. Ze omschrijven hun inzet als flexibel en maatwerkgericht: soms in de avond, soms overdag, afhankelijk van wat jongeren nodig hebben. “Het mooie van ons vak is dat eigenlijk geen dag hetzelfde is”, aldus Jeugd-Punt.
Tegelijkertijd geven ze aan dat exacte inzetmomenten moeilijk structureel vast te leggen zijn. Ze willen veel, maar moeten binnen hun opdracht keuzes maken. Ondertussen zoeken jongeren zelf naar alternatieven: een plek om samen te zijn, een luisterend oor, iemand die helpt met school of financiële vragen. Sommigen nemen daar zelfs een rol in voor anderen. “Ik word wel eens gebeld: kan ik vannacht bij je slapen? Of: weet jij wat ik moet doen met school of thuis? Ik ben geen hulpverlener, maar soms de enige die ze durven te bellen”, vertelt een van de jongeren.
Social media: versterker van beeldvorming
Op social media groeit het aantal reacties, met zorgen van inwoners, ondernemers en ouders. Veel reacties zijn invoelend, anderen ronduit hard. Jongeren lezen mee en voelen zich gekwetst door generalisaties. “Als er weer iets gebeurt, krijgen we op Facebook de volle laag. Iedereen wordt aangesproken alsof we allemaal crimineel zijn. Maar waar moeten we heen als er niks open is?”
"Iedereen wordt erop aangekeken, terwijl het vaak dezelfde namen zijn die betrokken zijn bij incidenten"
Social media versterken het gevoel dat het probleem groot is. Terwijl veel jongeren, zelfs binnen de groep in het centrum, vooral met elkaar bezig zijn en geen overlast veroorzaken. De zwijgende meerderheid is moeilijk zichtbaar, maar wel degelijk aanwezig.
Jongeren over beeldvorming en ervaringen uit de praktijk
Uit een recente vragenlijst onder jongeren in Zeewolde blijkt dat de meeste jongeren die deze vragenlijst hebben ingevuld zich negatief beoordeeld voelen. “Er zijn een paar jongeren die voor gezeik zorgen, daardoor denkt iedereen slecht over ons”, zegt een deelnemer. Anderen geven aan onterecht te worden aangesproken door politie of volwassenen, of vanwege hun afkomst anders te worden behandeld.
Een aantal jongeren benoemt social media als versterker van beeldvorming. “Een minder en veilig gevoel en angst om op Facebook te komen”, schrijft iemand. Of: “Facebook Tokkies zeiken te veel.” Tegelijkertijd komt uit de vragenlijst naar voren dat jongeren wél willen meedenken: met politie, jongerenwerk en met elkaar. Sommigen geven aan weinig over straathoekwerk te weten. Anderen stellen voor: “Meer plek om samen te komen” of “meer contact tussen de jongeren, jongerenwerkers of politie.”
Is het gevoel van onveiligheid terecht?
Volwassenen en ondernemers ervaren overlast en onveiligheid. Dat gevoel is reëel – intimidatie, verbaal geweld of vernieling grijpen in op het dagelijks leven. Tegelijkertijd is het goed om dat gevoel in perspectief te plaatsen. Hoe vaak gebeurt het, door wie, en wat wordt er aan gedaan?
De politie geeft aan dat zij vooral kunnen optreden op basis van meldingen. Zonder melding is er weinig ruimte voor actie. Meldingen kunnen ook anoniem of via de wijkagent worden gedaan.
Volgens de gemeente is het belangrijk dat inwoners zich gehoord voelen en meldingen doen als zij zich onveilig voelen. “Door te melden weten wij wat er speelt. Elke melding wordt zorgvuldig beoordeeld en de aanpak is altijd maatwerk”, aldus de burgemeester Bram Harmsma.
Wat kunnen volwassenen leren van jongeren?
Veel jongeren zijn mondig, zorgzaam en bereid om verantwoordelijkheid te nemen – voor zichzelf en voor anderen. Ze willen best aangesproken worden, maar wel met respect.
“Volwassenen verwachten respect, maar het begint bij jezelf. Wees open, ga in gesprek. Niet gelijk op Facebook zetten dat 'de jeugd verpest is'. Dat helpt niemand”, zegt één van de jongeren.
“We willen meedenken en we hebben ideeën.'' Ze geven aan dat ze behoefte hebben aan meer openstelling van voorzieningen, sporttoernooien, vrijwilligers die meedraaien in jongerencentra en uitwisselingen tussen generaties. Ze hebben de energie én de behoefte om serieus genomen te worden.
Lokale Omroep Zeewolde en Zeewolde Actueel trekken samen op in de informatievoorziening omtrent dit onderwerp. Vragen en ervaringen kunt u delen met de redacties via
Dit artikel is onderdeel van een reeks waarin wij verhalen en perspectieven ophalen. We creëren ruimte voor gesprek en nuance. We blijven in gesprek met jongeren, inwoners en betrokken organisaties. Inmiddels spraken we met een tiental jongeren of ontvingen ingevulde vragenlijsten en gaan hier nog enkele weken mee verder.
In volgende artikelen gaan we dieper in op de werkwijze en ervaringen van politie, gemeente, jongerenwerk en straathoekwerk. Meer informatie over wijkagenten in Zeewolde vindt u via: politie.nl/wijkagenten. Samen brengen we het gesprek op gang.
085-0640737