Regio Nieuws Flevoland

Zeewolde koploper in Flevoland bij twee vormen van huidkanker

Zeewolde heeft binnen Flevoland verhoudingsgewijs de meeste gevallen van twee soorten huidkanker: melanoom en plaveiselcelcarcinoom. Dat blijkt uit cijfers van het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL). Volgens GGD Flevoland kunnen het vele buitenleven, de aanwezigheid van stranden en water, het grote buitengebied en het aantal mensen dat buiten werkt een rol spelen bij de hogere cijfers.

Voor melanoom ligt het aantal gevallen in Zeewolde 21 procent hoger dan verwacht op basis van het Nederlands gemiddelde. Bij plaveiselcelcarcinoom gaat het om een afwijking van 18 procent.

Woldstrand bij Zeewolde
Foto: Lisette Visser

In Dronten ligt het aantal gevallen van melanoom ook hoger dan gemiddeld, met 12 procent. Voor plaveiselcelcarcinoom bedraagt de afwijking daar 13 procent. In Lelystad ligt het aantal gevallen van melanoom rond het landelijk gemiddelde, terwijl plaveiselcelcarcinoom in het buitengebied 17 procent vaker voorkomt.

Zeewolde zet in op zonbescherming

De gemeente Zeewolde ondertekende vorig jaar samen met andere Flevolandse gemeenten het ‘Zonvenant’ van het Nationaal Huidfonds. Daarmee spreken gemeenten af zich minimaal drie jaar actief in te zetten voor het voorkomen van huidkanker.

Volgens de gemeente gebeurt dat op verschillende manieren. Zo hebben beweegcoaches tijdens sport- en bewegingsactiviteiten in de buitenlucht standaard zonnebrandcrème bij zich. Ook zijn via Welzijn Zeewolde en de beweegcoaches speciale schaduwtenten beschikbaar die gratis kunnen worden geleend voor buitenevenementen.

Op het strand van Zeewolde staat tijdens de zomermaanden een paal met een doseerapparaat voor gratis zonnebrandcrème. Daarnaast wordt een tweede ‘zonnebrandpaal’ geplaatst bij Sportpark De Horst. Bij de paal komt ook een beachflag met de boodschap 'Weren, kleren, smeren'.

De gemeente streeft bovendien naar meer schaduwplekken in de openbare ruimte. Zo zijn bij de pumptrackbaan bomen geplant om natuurlijke schaduw te creëren. Schaduwvoorzieningen worden meegenomen in nieuw speelbeleid, bij de ontwikkeling van nieuwe woonwijken en bij de herinrichting van bestaande wijken. Tijdens een wijkscan in Zeewolde-Zuid, die in mei werd uitgevoerd, waren schaduwplekken een van de aandachtspunten.

Voorlichting en beleid

Via de jeugdgezondheidszorg worden ouders geïnformeerd over de risico's van uv-straling en het belang van regelmatig insmeren van kinderen. Ook lokale sportverenigingen ontvangen via de nieuwsbrief van de beweegcoaches informatie over de richtlijnen van het Zonvenant. Volgens de gemeente zijn niet alle maatregelen direct zichtbaar voor inwoners. Naast praktische voorzieningen, zoals zonnebrandpalen en schaduwtenten, krijgt zonbescherming ook een plek in het gemeentelijk beleid. Het voorkomen van huidkanker is opgenomen in de lokale Beweegnota en wordt meegenomen in de nog te ontwikkelen uitvoeringsnota gezondheidsbeleid.

Schade bouwt zich op

Schade aan de huid ontstaat niet alleen tijdens een vakantie of warme zomerdag, maar bouwt zich gedurende het leven op. Vooral kinderen zijn kwetsbaar. “Jonge huid is veel kwetsbaarder voor verbranding,” vertelt Renate Spruijt van GGD Flevoland.

Volgens Spruijt kan verbranding op jonge leeftijd leiden tot schade aan het DNA van huidcellen. Die schade kan later bijdragen aan het ontstaan van huidkanker. “Dat geldt voor iedereen. Ook voor mensen met een donkere huid of een huid die al gebruind is door de zon kan de UV straling een risico zijn.”

Bijna helft beschermt zich niet altijd

Uit een onderzoek van GGD Flevoland onder 1943 inwoners blijkt dat 45 procent zich op een zonnige dag minder vaak beschermt tegen de zon. Onder mannen ligt dat aandeel op 56 procent. Ook lager opgeleiden beschermen zich minder vaak; van hen zegt 53 procent zich niet altijd tegen de zon te beschermen.

Bijna alle deelnemers kennen de adviezen ‘weren, kleren, smeren’. Maar lang niet iedereen houdt zich daar dus aan.

Weren, kleren, smeren

De boodschap ‘weren, kleren, smeren’ staat centraal in de campagne ZonVeilig Flevoland van de GGD Flevoland. Dat betekent dat mensen bij zonkracht drie of hoger de schaduw moeten opzoeken, beschermende kleding moeten dragen en onbedekte huid moeten insmeren met zonnebrandcrème met minimaal factor 30. De GGD adviseert om kinderen een half uur voordat zij naar buiten gaan in te smeren. Dat moet iedere twee uur worden herhaald zolang zij buiten zijn, en ook na zwemmen, sporten of afdrogen.

Volgens de gezondheidsdienst verdienen juist plekken waar veel mensen buiten zijn extra aandacht. Daarbij wordt gedacht aan stranden, speelplaatsen, sportvelden en andere recreatielocaties in Zeewolde.