Twaalf nieuwe gezichten in raad van Zeewolde

Onder de raadsleden die woensdagavond werden geïnstalleerd waren namens Leefbaar Zeewolde Tim de Goeij, Samantha de Vries, Wilco van Leeuwen, Tom Zonneveld en Karin Vording, namens de VVD Rixt Dijkstra van Puffelen, Alain Duckers, Aileen Overveen en Hans de Groot, namens GroenLinks-PvdA Ilse Plug en Frans Meijer, namens Zeewolde Liberaal Ria Houkes, Henk Parisius en Cees Steijger, namens de ChristenUnie Joke van Twillert, Gerard den Bakker en Erik van den Beld, namens het CDA Douwe Aikema en namens D66 Regina Blom.

Ondersteuning van burgerraadsleden

Na de installatie van de raadsleden kwamen de burgerraadsleden aan bod. Vooraf werd toegelicht dat ook zij aan de vereisten van de Gemeentewet moeten voldoen. Burgemeester Bram Harmsma noemde hun rol belangrijk als ondersteuning van de fracties en als extra ogen en oren in de samenleving. Bij de behandeling van de geloofsbrieven werd vervolgens gemeld dat was nagegaan of de kandidaten aan de eisen voldoen en geen onverenigbare functies vervullen. Daarbij werd ook benoemd dat de leeftijdsgrens van 18 jaar voor een burgerraadslid niet geldt en dat 16 jaar voldoende is. De commissie adviseerde daarop alle voorgedragen kandidaten toe te laten.

Voor GroenLinks-PvdA werd Marianne Touw benoemd als burgerraadslid, voor de VVD Wouter de Jong, voor Zeewolde Liberaal Chris Eldenhorst, voor de ChristenUnie Arjan Kremer, voor het CDA Bouwe van der Weide, voor D66 Sam Sterk en voor Leefbaar Zeewolde Ibrahim Cherrat. Chris Eldenhorst was verhinderd en zal op een later moment worden beëdigd.

Uit de stemming bleek dat alle voordrachten unaniem werden aangenomen: voor alle kandidaten werden negentien stemmen voor en nul stemmen tegen uitgebracht.

Fractievoorzitters

Ook werden de fractievoorzitters bekendgemaakt. Tom Zonneveld is fractievoorzitter van Leefbaar Zeewolde, Hans de Groot van de VVD, Cees Steijger van Zeewolde Liberaal, Gerard den Bakker van de ChristenUnie, Frans Meijer van GroenLinks-PvdA, Douwe Aikema van het CDA en Regina Blom van D66.

Burgemeester Bram Harmsma sprak na afloop van de installatie over een feestelijke start van de nieuwe periode. “Eigenlijk een feestelijke avond en een nieuwe termijn. Echt een andere samenstelling met weer ook frisse gezichten, jonge mensen die weer op een hele andere zaak naar politiek kijken,” zei hij.

Voor de nieuwe raadsleden zelf betekende de avond ook de officiële start van een nieuwe rol. Joke van Twillert verwoordde dat kort en duidelijk: “Het enige wat ik kan beloven is dat ik mijn best ga doen.” VVD-raadslid Aileen Overveen legde de nadruk op samenwerking: “Dus het moment dat ik in mijn eentje allerlei gekke dingen aan het doen ben of niet met andere partijen heb samengewerkt, daar mag ik absoluut wel op aangesproken worden.”

Unanieme motie over respect en veiligheid

Na de benoeming van de burgerraadsleden behandelde de raad eerst een gezamenlijke motie van alle fracties: Samen voor een respectvolle en veilige gemeenschap in Zeewolde. De motie werd voorgelezen door Ilse Plug van GroenLinks-PvdA.

In de motie spreekt de raad uit dat agressie en intimidatie, in de samenleving en op sociale media, een bedreiging vormen voor het welzijn van inwoners en voor de kwaliteit van de democratie. Ook staat erin dat raad, college, inwoners en organisaties samen verantwoordelijkheid dragen om respect en veiligheid te bevorderen. Daarnaast spreekt de raad uit dat iedereen, van politicus tot inwoner, daarin een voorbeeldfunctie heeft.

Plug lichtte de motie toe aan de hand van een persoonlijke ervaring tijdens de verkiezingscampagne. Zij zei dat zij in maart in het centrum van Zeewolde een intimiderende en bedreigende situatie had meegemaakt vanwege de politieke partij waarvoor zij uitkomt. Volgens haar stond dat niet op zichzelf. Tegelijk zei zij ook veel steun te hebben ervaren van omstanders, collega-politici en de gemeente.

“Het was wel spannend om gelijk daar het spits mee af te bijten, maar ik denk een superbelangrijke boodschap die we ook als hele raad samen hebben kunnen afgeven,” zei Plug daarover later. Over de aanleiding was zij helder: “De agressie en de intimidatie richting lokale politici, dat het gewoon echt een no go is en dat we dat niet normaal mogen gaan vinden.”

Volgens Plug was dit voor de nieuwe raad het moment om vanaf het begin duidelijk te maken waar Zeewolde voor wil staan: ruimte voor debat, maar zonder agressie of intimidatie. In haar woorden was dit het moment om vanaf dag één duidelijk te maken waar we voor staan en hoe we met elkaar om willen gaan in de politiek, maar ook in de samenleving.

Ook Tom Zonneveld van Leefbaar Zeewolde onderstreepte het belang van de motie. Hij zei dat een respectvol debat begint in de raadszaal zelf en dat raadsleden daarin een eigen verantwoordelijkheid hebben.

De motie werd uiteraard unaniem aangenomen. Daarmee gaf de nieuw geïnstalleerde raad nog op dezelfde avond een gezamenlijk signaal af over de manier waarop het publieke debat in Zeewolde gevoerd moet worden.

Eerste inhoudelijke debat over rol van het college

Daarna volgde een eerste inhoudelijk debat over een tweede motie vreemd aan de orde van de dag: Herijking bestuurlijke prioriteiten en besluitvorming. Die motie was ingediend door VVD, D66, GroenLinks-PvdA, Zeewolde Liberaal en CDA.

In de motie staat dat de verkiezingsuitslag heeft geleid tot een verschuiving in de politieke verhoudingen en dat het college in deze tussenfase terughoudend moet zijn met besluiten die grote financiële, ruimtelijke of maatschappelijke gevolgen hebben. Volgens de indieners moet het college zich tussen de verkiezingen en de installatie van een nieuw college beperken tot besluiten die nodig zijn voor de continuïteit van het bestuur en de uitvoering van wettelijke taken.

De motie noemt daarbij ook drie dossiers waarbij de raad zijn kaderstellende rol nadrukkelijk wil bewaken: Oosterwold, de kazerne en netcongestie en energietransitie. Ook vroegen de indieners om de sloop van de Groene Schuur en de uitvoering van het besluit over het Ontmoetingbos op te schorten tot na de installatie van een nieuw college. Daarnaast wilde de raad volgens de motie tijdig, volledig en actief worden geïnformeerd over de financiële, ruimtelijke en maatschappelijke gevolgen van deze dossiers.

Hans de Groot lichtte de motie toe namens de indieners. Hij zei dat die niet bedoeld was om de collegevorming op scherp te zetten of politieke standpunten uit de campagne opnieuw te voeren. Volgens hem ging het erom rust te creëren en duidelijk te maken wat de raad in deze overgangsfase van het college verwacht.

Verschil van inzicht

Leefbaar Zeewolde en de ChristenUnie plaatsten kanttekeningen bij de motie. Tom Zonneveld zei namens Leefbaar Zeewolde dat bestuurlijke terughoudendheid op zichzelf niet onredelijk is. Hij verwees daarbij naar 2022, toen Leefbaar Zeewolde en de ChristenUnie zelf een motie indienden over het mandaat van een demissionair college.

Volgens Zonneveld ging de nieuwe motie echter verder, omdat daarin ook concrete dossiers en besluiten werden genoemd die al in gang zijn gezet of eerder door de raad zijn vastgesteld. Daarmee speelt volgens hem niet alleen de vraag hoe terughoudend een college in deze fase moet zijn, maar ook hoe moet worden omgegaan met eerder genomen besluiten.

Hij zei dat dit raakt aan de bestuurlijke betrouwbaarheid richting inwoners, ondernemers en andere betrokkenen. Ook riep hij op om tempo te houden in het proces van de collegevorming. In een reactie na afloop zei Zonneveld daarover: “Die motie gaat erover dat we goed nadenken dat het college op de winkel past. In de tussentijd dat er een nieuw college gevormd wordt.” Tegelijk vond hij dat de nieuwe motie verder ging dan die van vier jaar geleden. “Hij was echt wel sturend en dat er echt wel richting het stopzetten of terugdraaien van raadsbesluiten ging.”

Gerard den Bakker van de ChristenUnie zei dat zijn fractie de motie pas later op de dag had ontvangen en dat de achtergrond en gevolgen nog onvoldoende duidelijk waren om direct een volledige afweging te maken. Hij vroeg om meer duidelijkheid van het college over de kern van de motie en gaf aan dat, als intrekking niet aan de orde was, de stemming dan maar snel moest volgen.

Burgemeester plaatst bestuurlijke kanttekeningen

Burgemeester Bram Harmsma gaf als voorzitter van de raad en van het college richting aan het debat. Hij zei dat in deze fase terughoudendheid past en dat geen nieuw beleid wordt ontwikkeld of politiek gevoelige nieuwe besluiten worden genomen. Tegelijk maakte hij duidelijk dat lopende zaken wel doorgang moeten kunnen vinden. Volgens de burgemeester is het college in deze fase vooral bezig met het leeghalen van het postvakje. Daarmee gaf hij aan dat bestuurlijke terughoudendheid volgens hem niet betekent dat het dagelijks bestuur volledig stilvalt. Harmsma wees er ook op dat een deel van de lopende zaken al in beeld is via het overdrachtsdocument. Tegelijk zei hij dat het in de praktijk niet eenvoudig is om precies af te bakenen wat wel en niet onder terughoudend handelen valt. Juist in deze periode liggen continuïteit, wettelijke taken en politiek-bestuurlijke keuzes soms dicht bij elkaar.

De discussie ging daardoor niet alleen over de vraag óf het college terughoudend moet zijn, maar vooral ook over de vraag hoe ver die terughoudendheid moet gaan en welke rol de raad daarin voor zichzelf ziet.

Motie aangenomen

Uiteindelijk werd de motie in stemming gebracht. VVD, D66, GroenLinks-PvdA, Zeewolde Liberaal en CDA stemden voor. Leefbaar Zeewolde en de ChristenUnie stemden tegen. Daarmee werd de motie aangenomen met elf stemmen voor en acht tegen. Daarmee eindigde de installatieraad niet alleen als formele start van de nieuwe raadsperiode, maar ook als eerste inhoudelijk moment waarop zichtbaar werd dat partijen verschillend kijken naar de rol van het college en de positie van de raad in deze overgangsfase. Tegelijk liet de avond ook zien dat er ruimte was voor een gezamenlijk signaal, zoals bij de unaniem aangenomen motie over respect en veiligheid.

Hoe nu verder?

Met de installatie van de raadsleden en burgerraadsleden is de nieuwe raadsperiode formeel begonnen. De vorming van een nieuw college moet nog volgen. Die collegevorming kan later ook gevolgen hebben voor de samenstelling van de raad, bijvoorbeeld als huidige raadsleden wethouder worden.

De installatieraad van woensdag was daarmee zowel een nieuw begin als een eerste politiek moment waarop de nieuwe raad zich uitsprak. Eerst eensgezind over respect en veiligheid, daarna verdeeld over de bestuurlijke ruimte van het college in de periode tot er een nieuw college is.

Interviews: Deen Guldemond
Beelden en montage: Ronnie Bennink en Anja van Engen