Iedere extra stem kan invloed hebben op het aantal zetels dat een partij krijgt. Ook kleine verschillen in stemmen kunnen de verdeling van zetels veranderen.
2. “Een blanco stem gaat naar de grootste partij”
Een blanco stem is een leeg stembiljet waarop geen kandidaat is aangekruist. Blanco stemmen tellen niet mee voor de zetelverdeling en worden dus niet bij een partij opgeteld.
Wel tellen blanco stemmen mee voor de opkomst: het aantal mensen dat naar het stembureau is gekomen om te stemmen.
3. “Je stemt alleen op een partij”
Op het stembiljet staat een lijst met kandidaten. Kiezers brengen hun stem uit op één kandidaat van een partij.
De volgorde van de kandidatenlijst bepaalt meestal wie een zetel krijgt. Maar een kandidaat kan ook met voldoende voorkeurstemmen naar voren schuiven op de lijst.Bij gemeenteraadsverkiezingen ligt de voorkeursdrempel meestal op 25 procent van de kiesdeler. Kandidaten die deze drempel halen, kunnen met voorrang een zetel krijgen.
4. “Niet stemmen is hetzelfde als blanco stemmen”
Niet stemmen en blanco stemmen zijn twee verschillende dingen.
• Niet stemmen: uw stem telt nergens mee.
• Blanco stemmen: uw stem telt wel mee voor de opkomst, maar niet voor de zetelverdeling.
In beide gevallen heeft de stem geen invloed op de verdeling van zetels tussen partijen.
5. “Kleine partijen maken geen kans”
Bij gemeenteraadsverkiezingen in Nederland geldt geen vaste kiesdrempel. Partijen kunnen een zetel krijgen als zij voldoende stemmen halen voor de kiesdeler*.
Daarnaast kunnen partijen via de verdeling van restzetels alsnog een zetel krijgen. Dat betekent dat ook kleinere partijen vertegenwoordigd kunnen raken in de gemeenteraad.
Verkiezingen in Zeewolde
Op woensdag 18 maart kunnen inwoners van Zeewolde hun stem uitbrengen voor de gemeenteraad. De stembureaus zijn geopend van 07.30 tot 21.00 uur. Na sluiting van de stembureaus worden de stemmen geteld. Later wordt de officiële uitslag vastgesteld.
*Zo werkt de kiesdeler in drie stappen
De gemeenteraad van Zeewolde heeft 19 zetels. Deze zetels worden verdeeld op basis van het aantal stemmen dat partijen krijgen.
Stap 1: Kiesdeler berekenen
Na de verkiezingen worden alle geldige stemmen bij elkaar opgeteld.
Stel dat er 12.000 geldige stemmen zijn uitgebracht.
Deze worden gedeeld door het aantal zetels:
12.000 ÷ 19 = ongeveer 632 stemmen
Dat betekent dat een partij ongeveer 632 stemmen nodig heeft voor één zetel.
Stap 2: Eerste zetels verdelen
Partijen die voldoende stemmen hebben voor een hele zetel, krijgen die direct.
Voorbeeld:
Partij Stemmen
Partij A 3.200
Partij B 2.400
Partij C 1.400
Partij D 900
Partij E 600
Partij F 500
De eerste zetels worden dan als volgt verdeeld:
Partij A → 5 zetels
Partij B → 3 zetels
Partij C → 2 zetels
Partij D → 1 zetel
Partij E → 0 zetels
Partij F → 0 zetels
In totaal zijn dan 11 zetels verdeeld. Er blijven 8 zetels over.
Stap 3: Verdeling van de restzetels
De overgebleven zetels worden verdeeld met de methode van de grootste gemiddelden. Daarbij wordt per partij gekeken naar het gemiddelde aantal stemmen per zetel. Dat wordt berekend door het aantal stemmen te delen door het aantal zetels dat een partij al heeft, plus één.
Voorbeeld van de eerste berekening:
Partij A → 3200 ÷ (5 + 1) = 533
Partij B → 2400 ÷ (3 + 1) = 600
Partij C → 1400 ÷ (2 + 1) = 467
Partij D → 900 ÷ (1 + 1) = 450
Partij E → 600 ÷ (0 + 1) = 600
Partij F → 500 ÷ (0 + 1) = 500
De partij met de hoogste uitkomst krijgt de volgende zetel. Daarna wordt de berekening opnieuw gedaan, met het nieuwe aantal zetels.
Dit proces gaat door totdat alle 19 zetels zijn verdeeld.
Deze metheode wordt gebruikt omdat Zeewolde 19 zetels heeft. Gemeentes met minder zetels hebben een andere rekenmethode.
Wat betekent dit voor uw stem?
- Elke stem telt mee voor het aantal zetels van een partij
- Ook stemmen die niet genoeg zijn voor een hele zetel kunnen alsnog invloed hebben
- De laatste zetels worden verdeeld op basis van verhoudingen tussen partijen
- De definitieve uitslag wordt vastgesteld door het centraal stembureau na controle van alle stemmen.
085-0640737