De koningin legt eieren in cellen die breder zijn dan die voor de werkster. De werkbijen (voedsterbijen) voorzien de larven in deze cellen van koninginnengelei, een speciaal voedzaam mengsel dat ervoor zorgt dat een larve zich ontwikkelt tot nieuwe koningin en niet tot werkster.
Voorzwerm
De oude koningin is doorgaans ouder dan een jaar. Zij wordt verzorgd door werksters en is afhankelijk van hun voeding. Die werksters bereiden het volk en de koningin voor op de voorzwerm. Door de koningin minder voedsel te geven wordt zij lichter en in staat om uit te vliegen. Vervolgens verlaat zij met een deel van het volk de kast.
Voor vertrek vullen de bijen (met uitzondering van de koningin) hun maag met honing, voldoende om enkele dagen te kunnen overleven zonder voedsel. Na het verlaten van de kast vormt de zwerm meestal een bol, bijvoorbeeld aan een boomtak.
Volgens Dieter Wolff kan een bijenzwerm moeilijk te vangen zijn wanneer de bijen zich niet tot een bol hebben gevormd. In zulke gevallen gebruikt hij de nevel uit een spuitfles, wat regen simuleert en de bijen aanzet om een bol te vorm. Zodra dit gebeurt, kan de imker de bijen ‘opscheppen’ en in een kist leggen. Aan het gedrag van de bijen rondom de kist kan Dieter zien of de koningin zich ook in de kist bevindt.
Bijenzwerm gesignaleerd
Een vliegende bijenzwerm kan er indrukwekkend uitzien, maar is meestal niet gevaarlijk. Zodra de verkenners op zoek gaan naar een nieuw onderkomen vormt de zwerm een bol. Een aantal bijen bewaakt de zwerm, maar zal alleen verdedigen bij acute dreiging. Afstand houden van ongeveer één tot twee meter voorkomt dat de bijen zich bedreigd voelen.
Als de bijenzwerm zich bijvoorbeeld in een boom bevindt en geen overlast veroorzaakt, kan deze met rust gelaten worden. Zodra de verkenners een geschikt onderkomen hebben gevonden, vertrekt de zwerm vanzelf.
Wanneer de zwerm overlast veroorzaakt, voor onrust zorgt of zich op een ongeschikte locatie bevindt, kan een lokale imker ingeschakeld worden. Die beschikt over de juiste kennis en middelen om de zwerm veilig te verwijderen en elders onder te brengen. Dit is bijvoorbeeld nodig wanneer de bijen zich vestigen in een brievenbus, onder een dakrand of in een schuur.
Nazwerm
De larve die als eerste uitkomt, ontwikkelt zich meestal tot koningin en doodt de concurrentie. In sommige gevallen blijven er meerdere jonge koninginnen leven. Deze zorgen voor de zogenoemde nazwermen. Omdat jonge koninginnen nog niet bevrucht zijn en geen geurstoffen afscheiden, herkennen ze elkaar nog niet als concurrenten. Hierdoor kan een volk tijdelijk meerdere koninginnen bevatten. Door het grotere vliegvermogen kunnen jonge koninginnen zich verder verspreiden om een nieuwe kolonie te stichten.
085-0640737