Die vraag is nu beantwoord: de formatie wordt met drie partijen voortgezet.
Eerdere kritiek op samenstelling
De keuze voor deze drie partijen volgt op een periode waarin het rapport van Roerig tot gemengde reacties leidde in de gemeenteraad. Vooral de vraag of de voorgestelde coalitie voldoende recht doet aan de verkiezingsuitslag, zorgde voor discussie. Leefbaar Zeewolde verloor bij de verkiezingen de helft van haar zetels, terwijl onder meer VVD en Zeewolde Liberaal juist groeiden. Zeewolde Liberaal liet eerder weten teleurgesteld te zijn dat de partij geen rol leek te krijgen in de nieuwe coalitie. Ook andere partijen plaatsten kanttekeningen bij de gekozen richting. Tegelijkertijd werd in de raad duidelijk dat Roerig met zeventien stemmen voor en twee tegen als formateur verder kon.
‘Meeste vertrouwen in stabiel construct’
In het programma Zeewolde Kiest lichtte Roerig zijn advies uitgebreid toe. Volgens hem kwam uit de gesprekken met alle partijen naar voren dat de combinatie van Leefbaar Zeewolde, VVD en ChristenUnie op dit moment het meeste vertrouwen biedt voor een stabiel bestuur. Roerig benadrukte daarbij dat stabiliteit in gemeentebestuur een belangrijke factor is. Over de combinatie van deze drie partijen zei hij dat bij partijen “het meeste vertrouwen bestaat dat dat een stabiel construct kan opleveren”. Tegelijk gaf hij aan dat zoiets pas in de formatiefase echt moet blijken.
De formateur legde ook uit waarom een vierde partij niet automatisch logisch was. Een extra partij zou het draagvlak kunnen vergroten, maar de onderhandelingen ook ingewikkelder maken. Zeker wanneer zo’n vierde partij inhoudelijk verder afstaat van de andere partijen, kan dat volgens Roerig extra onzekerheid opleveren in het formatieproces.
Vierde partij: wel besproken, niet gekozen
In zijn advies had Roerig de drie partijen nog meegegeven om aan het begin van de formatie expliciet te bespreken of een vierde partij gewenst was. Eerder werd onder meer GroenLinks-PvdA genoemd als mogelijke vierde partij. In de bespreking van het rapport bleek echter al dat die partij voorwaarden stelde, onder meer rond het ontmoetingsbos. Dat maakte deelname volgens Roerig minder vanzelfsprekend. Nu is duidelijk dat Leefbaar Zeewolde, VVD en ChristenUnie verder gaan met z’n drieën.
Bestuurscultuur blijft belangrijk punt
Naast de coalitiesamenstelling speelde in het advies van Roerig ook de bestuurscultuur een grote rol. In Zeewolde Kiest zei hij dat oppositiepartijen in de vorige periode hebben ervaren dat er weinig met hun inbreng werd gedaan. Volgens Roerig was dat niet per se de bedoeling van de toenmalige coalitie, maar wel het effect dat door meerdere partijen is benoemd.
Roerig pleitte daarom voor een andere manier van werken, waarin de gemeenteraad eerder wordt betrokken bij beleidsontwikkeling. Niet pas aan het einde van een traject, wanneer een voorstel al grotendeels is uitgewerkt, maar juist aan de voorkant, bij het bepalen van uitgangspunten en kaders.
Volgens Roerig gaat het daarbij niet alleen om betere communicatie, maar vooral om een andere houding. In het gesprek zei hij dat er in de Zeewolder politiek veel over elkaar werd gedacht en gezegd, maar minder vaak aan elkaar werd gevraagd waarom partijen bepaalde keuzes maken. Hij ziet daar een kans voor verbetering.
Raad krijgt nog gelegenheid tot reflectie
De formerende partijen zeggen dat zij de gemeenteraad actief willen uitnodigen om te reageren op het concept-coalitieakkoord. De raad kan dan reflecties en aanvullingen meegeven voordat het akkoord definitief wordt vastgesteld.
Daarmee lijkt een deel van Roerigs advies over een opener bestuursstijl terug te komen in het vervolgproces. De komende weken moet blijken hoe Leefbaar Zeewolde, VVD en ChristenUnie die ambitie vertalen in concrete afspraken voor de nieuwe bestuursperiode.
085-0640737