Wat gebeurt er met je stem op 18 maart?

In een gemeente zoals Zeewolde waar negentien zetels te verdelen zijn, wordt het totaal aantal geldige stemmen door negentien gedeeld. Het aantal dat daaruit komt, is het minimum voor een volle zetel.

Restzetels

Partijen die net onder een volledige zetel blijven, kunnen via de verdeling van restzetels alsnog een zetel krijgen. Bij gemeenteraden met minder dan negentien zetels moet een partij minimaal 75 procent van de kiesdeler halen om voor een restzetel in aanmerking te komen. Bij grotere gemeenteraden, zoals in Zeewolde, geldt die voorwaarde niet.

Kiezers stemmen niet alleen op een partij, maar op een kandidaat. Nadat is vastgesteld hoeveel zetels een partij krijgt, wordt gekeken welke kandidaten deze zetels innemen. In principe gebeurt dat op volgorde van de kandidatenlijst. Een kandidaat kan echter met voldoende persoonlijke stemmen naar voren schuiven op de lijst. Dat gebeurt wanneer de zogenoemde voorkeurdrempel wordt gehaald. Bij gemeenteraadsverkiezingen bedraagt de voorkeurdrempel 25 procent van de kiesdeler.

Stel dat een partij één zetel krijgt. Normaal gaat die naar de eerste kandidaat op de lijst. Maar als een kandidaat lager op de lijst veel voorkeurstemmen (persoonlijke stemmen) krijgt. Dit moeten dan meer dan 25% van het totaal aantal stemmen van die partij zijn, dan kan die persoon toch in de gemeenteraad komen.

In gemeenten met minder dan negentien zetels ligt deze grens op 50 procent. Kandidaten die deze grens halen, krijgen voorrang bij de toewijzing van zetels.

Blanco en ongeldig

Een blanco stem is een leeg stembiljet. Een ongeldige stem is bijvoorbeeld een stembiljet waarop meerdere vakjes zijn aangekruist of waarop niet duidelijk is op wie is gestemd.

Blanco en ongeldige stemmen tellen wel mee voor de opkomst: ze laten zien hoeveel mensen naar het stembureau zijn gekomen. Ze tellen niet mee voor de zetelverdeling. Alleen geldige stemmen op kandidaten worden gebruikt om de zetelverdeling en de kiesdeler te berekenen.

Waarom stemmen?

De gemeenteraad beslist over onderwerpen die direct invloed hebben op Zeewolde, zoals woningbouw, voorzieningen, veiligheid en lokale belastingen. Hoe meer inwoners hun stem uitbrengen, hoe groter de groep die invloed heeft op de samenstelling van de gemeenteraad.