Waarom een vierde wethouder?

De keuze voor vier wethouders werd al voor de zomer gemaakt. Leefbaar Zeewolde, VVD en ChristenUnie vinden dat Zeewolde voldoende grote dossiers op tafel heeft liggen om uitbreiding van het college nodig te maken. Zonneveld noemde in de uitzending onder meer de mogelijke komst van de kazerne, Oosterwold en de verdere ontwikkeling van het dorp.

De drie coalitiepartijen besloten de vierde wethouderspost niet aan één van hun eigen fracties toe te delen. Volgens Zonneveld wilden de partijen op gelijkwaardige basis het college ingaan. Wanneer één partij twee wethouders zou leveren en de andere twee ieder één, zou gedurende de bestuursperiode het gevoel van ongelijkwaardigheid kunnen ontstaan.

Daarnaast werd de zoektocht naar een vierde wethouder gekoppeld aan de gewenste bestuurscultuur. De bedoeling was een bestuurder te vinden die niet door één afzonderlijke fractie wordt voorgedragen en breder vanuit de raad wordt gedragen. In het raadsvoorstel van juni staat dat de vierde wethouder “niet aan een fractie is gebonden” moet zijn en los van partijen en fracties moet functioneren.

D66 nam plaats in de sollicitatiecommissie

Die bredere aanpak kwam ook terug in de samenstelling van de sollicitatiecommissie. Naast Leefbaar Zeewolde, VVD en ChristenUnie nam oppositiepartij D66 deel. Blom besloot de uitnodiging van de coalitiepartijen aan te nemen. “Als D66 vind ik dat wij gewoon als wij de kans krijgen om mee te praten, dat wij zeker willen meepraten”, vertelde zij in Zeewolde Kiest. Andere oppositiepartijen besloten volgens Zonneveld en Blom niet aan de commissie deel te nemen. De uiteindelijke selectie werd daarmee uitgevoerd door vertegenwoordigers van Leefbaar Zeewolde, VVD, ChristenUnie en D66.

De burgemeester had tijdens het proces een adviserende rol. Hij kon stukken bekijken en advies geven, maar had volgens de commissieleden geen stem in de uiteindelijke keuze.

Van 71 kandidaten naar vier gesprekken

Voor de vacature meldden zich 71 kandidaten: 56 mannen en 15 vrouwen. Blom vertelde in de uitzending dat binnen de commissie een voorkeur bestond voor een vrouw. Volgens beide commissieleden is geslacht echter niet gebruikt als selectiecriterium. Het stond ook niet als zodanig in het profiel. De kandidaten werden beoordeeld op onder meer bestuurlijke ervaring, politieke sensitiviteit, daadkracht, pragmatisme, inhoudelijke kennis, regionale belangenbehartiging, verbindend vermogen, communicatie en vernieuwing.

De commissieleden beoordeelden eerst afzonderlijk alle sollicitaties. Uit die selectie werden vier kandidaten uitgenodigd voor een gesprek. Na ieder gesprek volgde opnieuw eerst een individuele beoordeling, waarna de commissie de bevindingen gezamenlijk besprak. Uit die procedure kwam Schaddelee als kandidaat naar voren.

Ervaring op verschillende plekken binnen het openbaar bestuur

Volgens Zonneveld gaf de combinatie van haar verschillende ervaringen mede de doorslag. Schaddelee is sinds 2022 gemeenteraadslid in Gouda, was daar in 2025 enkele maanden tijdelijk wethouder Sociaal Domein en werkt sinds 2016 bij de Algemene Rekenkamer. Daarmee heeft zij ervaring opgedaan vanuit verschillende posities binnen het openbaar bestuur. De commissie wees daarnaast op haar analytische achtergrond. Haar ervaring als wethouder is beperkt tot de tijdelijke vervanging in Gouda. Volgens de commissie wist zij tijdens het sollicitatiegesprek met voorbeelden duidelijk te maken dat zij bekend is met wat het ambt vraagt.

Blom noemde daarnaast haar verbindende kwaliteiten. Volgens haar passen die bij het bestaande college en bij het streven naar democratische vernieuwing.

Wonen in Gouda was geen selectiecriterium

Schaddelee woont in Gouda en niet in Zeewolde. Ook dat onderwerp is tijdens de sollicitatieprocedure besproken. Wonen in Zeewolde was volgens de commissie geen selectiecriterium. Wel werd besproken hoe een kandidaat van buiten de gemeente zich met Zeewolde zou verbinden. Zonneveld en Blom zeggen dat Schaddelee heeft aangegeven zichtbaar te willen zijn en de lokale samenleving te willen leren kennen. Daarbij werd in de uitzending gesproken over contacten met inwoners, verenigingen en organisaties. Hoe Schaddelee haar verblijf en het reizen tussen Gouda en Zeewolde praktisch wil organiseren, wilden de commissieleden niet namens haar beantwoorden. De Gemeentewet gaat ervan uit dat een wethouder in de gemeente woont. De gemeenteraad kan voor een bepaalde periode ontheffing verlenen van dat vereiste.

Partijloos stond niet in de vacature

Ook de politieke achtergrond van Schaddelee kwam in Zeewolde Kiest aan de orde. De vierde wethouder werd gezocht omdat de coalitiepartijen geen tweede wethouder vanuit één van hun drie fracties wilden benoemen. Schaddelee is zelf lid van de ChristenUnie. Die partij heeft met Erik van de Beld al een wethouder in het college.

Rond de start van de zoektocht werd in berichtgeving gesproken over een ‘partijloze’ vierde wethouder. In de oorspronkelijke vacaturetekst zelf stond partijloosheid echter niet als voorwaarde opgenomen. Daar werd gezocht naar een “verbindende en daadkrachtige persoon” die het coalitieakkoord van Zeewolde wil ondersteunen. Ook het ontbreken van een partijlidmaatschap werd niet als selectiecriterium genoemd.

De officiële stukken uit juni gebruiken een andere formulering. Daarin staat dat de vierde wethouder “niet aan een fractie is gebonden” moet zijn en “los van de partijen en fracties” moet functioneren. Schaddelee is gemeenteraadslid voor de ChristenUnie in Gouda en was van 2017 tot 2022 bestuurslid van ChristenUnie Gouda. Volgens Zonneveld en Blom heeft haar politieke achtergrond geen rol gespeeld bij de selectie. Dat de gekozen kandidaat lid is van de ChristenUnie noemen zij toeval.

De commissie zocht volgens hen niet specifiek naar iemand die van geen enkele politieke partij lid is. Het uitgangspunt was dat de vierde wethouder in Zeewolde niet vanuit één afzonderlijke fractie wordt voorgedragen. “Voor hetzelfde geld was het een D66-wethouder geweest of een VVD-wethouder, dat had allemaal gekund”, zei Blom.

De vacature stelde daarmee geen eis van partijloosheid. De officiële stukken leggen de nadruk op het niet gebonden zijn aan één fractie en het functioneren los van partijen en fracties. Hoe daar in de dagelijkse praktijk van het college invulling aan wordt gegeven, wordt duidelijk wanneer de nieuwe wethouder aan het werk gaat.

De Vries kent wethouders van buiten Zeewolde

Dat Zeewolde een wethouder van buiten de gemeente aantrekt, is eerder gebeurd. Hendrik de Vries was van 2008 tot 2014 wethouder en zat in zijn eerste college met twee bestuurders die niet uit Zeewolde kwamen. Volgens De Vries brachten zij bestuurlijke ervaring mee, terwijl hijzelf op dat moment nog geen ervaring als wethouder had. Andersom kende De Vries Zeewolde en de plaatselijke verhoudingen. Zijn twee collega's moesten die nog leren kennen.

Volgens De Vries gaat het daarbij niet alleen om de politieke verhoudingen. Ook binnen verenigingen en andere organisaties moet een bestuurder van buiten leren wie welke rol heeft en hoe de lokale samenleving in elkaar zit. De twee wethouders van buiten verbleven destijds een groot deel van de week in Zeewolde. Volgens De Vries had de gemeente voor beiden een appartement geregeld. Zij behielden daarnaast hun eigen woning elders.

Situatie in 2008 was anders

De Vries ziet ook verschillen tussen de situatie van toen en die van nu. In 2008 was sprake van bestuurlijke onrust en steunde het college op een meerderheid van negen van de zeventien raadsleden. De twee wethouders die van buiten Zeewolde kwamen, waren bovendien verbonden aan politieke partijen.

De huidige coalitie van Leefbaar Zeewolde, VVD en ChristenUnie beschikt zelf al over een meerderheid in de gemeenteraad. De vierde wethouder is daardoor niet nodig om een politieke meerderheid te vormen. In de huidige opzet wordt de vierde wethouder juist gezocht als bestuurder die niet aan één afzonderlijke Zeewolder fractie is gebonden.

De Vries plaatst kanttekeningen bij de constructie

Over die gekozen werkwijze is De Vries kritisch. Hij zette in de uitzending vraagtekens bij de staatsrechtelijke kant van de constructie. Ook wees hij erop dat Schaddelee het bestaande coalitieakkoord als uitgangspunt krijgt, terwijl zij niet door één afzonderlijke coalitiefractie wordt voorgedragen. Haar lidmaatschap van de ChristenUnie betrok hij eveneens bij zijn reactie. “Ze heeft een mooi cv, dat mag gezegd, maar ze is en blijft gewoon lid van de ChristenUnie”, aldus De Vries.

Hij omschreef de gekozen constructie uiteindelijk als een 'wanconstructie'. Bij zijn uitspraak over de staatsrechtelijke kant hoort wel een feitelijke toelichting. De Vries stelde in de uitzending dat een wethouder door een fractie in de gemeenteraad wordt benoemd. Volgens de Gemeentewet worden wethouders door de gemeenteraad benoemd. De wet schrijft niet voor dat één afzonderlijke fractie een wethouderskandidaat moet voordragen.

De kritiek van De Vries richt zich daarmee op de gekozen bestuurlijke en politieke constructie. Zonneveld en Blom leggen juist uit dat de commissie bewust heeft gezocht naar een wethouder die niet namens één Zeewolder fractie wordt voorgedragen.

Gemeenteraad beslist over benoeming

Het laatste woord over de benoeming ligt bij de gemeenteraad. Voorafgaand aan de stemming worden de geloofsbrieven van Schaddelee onderzocht. Ook heeft een integriteitsscreening plaatsgevonden. Volgens het raadsvoorstel zijn daaruit geen beletselen voor haar benoeming naar voren gekomen. Vervolgens stemmen de negentien raadsleden schriftelijk over haar benoeming.

Bij voldoende steun wordt Schaddelee de vierde wethouder van Zeewolde. Daarmee wordt een sollicitatieprocedure met 71 kandidaten afgesloten en begint voor Schaddelee de periode waarin zij invulling moet geven aan de rol waarvoor de commissie haar heeft geselecteerd: wethouder binnen het college, zonder namens één afzonderlijke Zeewolder fractie te zijn voorgedragen.